Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi

Gəncə Regional Mədəniyyət İdarəsi

Region haqqında
Mədəniyyət

Kəlbəcər

Maddi-mədəni irsi

Kəlbəcərdə alban dövrünə aid xeyli tarixi abidələr var. Bunlardan ən məşhuru Xudavəng məbəd kompleksidir. Bu abidə kompleksi Kəlbəcər rayonunun şərqində - rayonunun 29 kilometrliyində yerləşir. "Xudadəng" də adlandırılan abidə kompleksi VI-VII əsrlərdə alban knyazı tərəfindən tikilib, XV əsrdə isə bu abidə alban knyazlığının dini məbədi olub. Sonralar məbəd bir neçə dəfə təmir edilib, əlavələr olunub və nəhayət alban hökmdarı Həsən Cəlal tərəfindən yenidən inşa edilib. Həsən Cəlalın arvadı Minə Xatun bu qalada dəfn olunub. Anası Arzu Xatun və dövrün görkəmli ziyalısı Mxitar Qoş bu məbəddə olmuş və xatirə üçün nişan daşları qoymuşdur. Üstü gümbəz kimi tikilmiş bu kompleksin tikintisində ağac materialından da istifadə edilib. Binanın divarlarında yağlı boya ilə çəkilmiş çoxlu şəkillər və yazılar var. Abidənin tikintisində istifadə olunmuş daşlar Tərtər çayının sahilində - bir dərədə yığılaraq suxurlaşmış və kiristallaşmış gildən əmələ gəlmişdir. Kəlbəcər rayonunun Vəng kəndi ərazisində də digər bir alban məbədi yerləşir.

Kəlbəcədəki digər qədim Alban abidələri bunlardır: "Laçınqaya", "Lev", "Uluxan", "Qalaboynu", "Comərd". Kəlbəcərin Ağdaban kəndinin də qədim alban tayfasının adını daşıdığı güman edilir. "Alban" adının Ağuan, Aluan, Ağvan, Andan kimi təhrif olunmuş adlarından birinin də Ağban olması istisna deyil.

Kəlbəcər rayonunun Vəng kəndi ərazisində alban məbədi, Çərəkdar kəndində alban kilsəsi (Həsən Camal kilsəsi), Qanlıkənd ərazisində Lök qalası, Qaraçanlı kəndinə Uluxan qalası, Tərtər çayının Bulanıq çayı ilə qovşağında yerləşən alban kilsəsi, Qalaboynu kəndində Qalaboynu qalası, Comərd kəndində Comərd qalası, Camışlı kəndində Keşikçi qalası, Kəlbəcər şəhərində məscid, Başlıbel kəndində məscid, Otaqlı kəndində məscid, Soyuqbulaq kəndində Tərtər çayı üzərindəki Tağlıdaş körpüsü, Kəlbəcər Tarix-diyarşünaslıq muzeyi, Aşıq Şəmşir adına mədəniyyət evi, Söyüdlü yaylağında Seyid Əsədullanın ziyarətgahı işğal zonasında qalaraq, Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən dağıdılıb.

Kəlbəcər ərazisindəki qayaüstü təsvirlər Qobustandakı yazılı və şəkilli daşların oxşarı -"əkiz"lərdir. "Soltan Heydər", "Qurbağalı çay", "Turşsu", "Ayçınqıllı", "Gəlinqayası", "Böyükdəvəgözü", "Sərçəli" və s. yerlərdəki qayaüstü təsvirlər təkcə Kəlbəcərin deyil, bütövlükdə Azərbaycan torpağının qədim insan məskəni olduğunu sübut edir. Kustar şəkildə, bazalt daşına həkk edilmiş keçələrdən, ov səhnələrindən, yallıyabənzər oyunlardan, göy cismlərindən, qədim heyvanlardan və s. ibarət bu daş kitabələr Kəlbəcərin tarixinin, mədəniyyətinin qədimliyini əks etdirir. Bu təsvirlərdən biri belədir: Bir insan fiquru ayağının birini bir dairənin, o birini isə digər bir dairənin üzərinə qoyaraq yuxarıdakı kürəyə baxır. Güman olunan budur ki, insan bir planetdən digərinə uçmaq arzusundadır. İnsan fiqurunun ayağı altındakı dairənin biri Yer, o biri isə Ay güman olunur.

" K Ə L B Ə C Ə R H A R A Y I " Q Ə Z E T İ

"Kəlbəcər harayı " qəzeti 1934-cü ildən " Qızıl Maldar" adı ilə çap olunub. Sonra " Yeni həyat uğrunda ", " Kommunizm yolu", 1965 ci ildən Kəlbəcərin işğalına qədər (1993-cü il 1, 2 aprel) "Yenilik" qəzeti adı ilə çap olunub. Kəlbəcərin işğalından sonra Kəlbəcər Rayon İcra Hakimiyyətinin təsisçiliyi ilə Gəncə şəhərinin Gülüstan qəsəbəsində "Kəlbəcər harayı" adı altında fəaliyyətini davam etdirir. Qəzet ayda 2 dəfə ən azı 8 səhifə olmaqla işıq üzü görür. Məhəmmədəli İsmayılov, Əziz Bayramov, Kərəm Əhmədov, Şamil Əsgərov, Zal Cabbarlı, Əli Mirzəyev, Sədnik Paşayev, Əli Qurbanov, Zimistan Həsənov müxtəlif illərdə bu qəzetin redaktorları olmuşlar. Hazl-hazırda Zahid Muxtar qəzetin baş direktorudur.

Kəlbəcər rayonu ərazisində yerləşən İstisu mineral suları özlərinin əlverişli qaz və kimyəvi tərkibinə, yüksək temperaturuna, böyük təbii ehtiyatlarına görə xüsusilə fərqlənir. Onun suları ilə insanın həm xarici həm də daxili xəstəliklərini müalicə etmək mümkündür. İstisu bulağı üstündə 80-ci illərdə iri kurort və mineral sudoldurma zavodu tikilmişdir. Həmin zavod sutkada 800 min litr su istehsal edirdi.

Rayonun İstisu qəsəbəsində Ümumittifaq əhəmiyyətli 1 və 2 nömrəli İstisu sanatoriyaları fəaliyyət göstərirdi. Hər il orada 50 min nəfər müalicə olunur və istirahət edirdi.

 

S/S

Müəssisənin adı

Müəssisə rəhbərin adı və atasının adı

Müəssisənin ünvanı

Əlaqə telefonu

1

Kəlbəcər rayon Uşaq İncəsənət Məktəbi

Ələkbərov Natiq Ələkbər

Gəncə şəhəri Yeni qəsəbə

055-9458858

2

Kəlbəcər rayon Uşaq İncəsənət Məktəbi Bakı filialı

Cəfərov Bünyamin Nəbi(Direktor əvəzi)

Bakı şəhəri,Binəqədi rayonu

055-774-58-08

3

Kəlbəcər rayon Tarix Diyarşümaslıq Muzeyi

Əsgərov Bərzani Şamil

Bakı şəhəri, Mehtiabad qəsəbəsi

055-771-88-04

4

Mərkəzi kitabxana

Quliyeva Sadiqə Hacı qızı

Gəncə şəhəri Yeni qəsəbə

050  785-64-74

5

Şəhər 1 kitabxanası

İsmayılova Şəbnəm Sabir qızı

Gəncə şəhəri Yeni qəsəbə

051  780-67-94

6

Şəhər 2 kitabxanası

Məmmədova Rahilə Muğan qızı

Bərdə rayonu Divanlı kəndi

 

7

Bozlu kənd kitabxanası

İsmaylova Duman Məhəmməd

Gəncə şəhəri ADAU-6 ətrafı

050-643-45-99

8

Orta Şurtan kənd kitabxanası

Rzayeva Təranə Camal

Zərdab r. Quşçuluq fabriki

051-993-90-85

9

Yuxarı Ayrım kənd kitabxanası

Mustafayev Gülüş Adil

Gəncə ş. Avtozavod yat.

055-271-21-40

10

Bağlıpəyə kənd kitabxanası

Qocayeva Zərif Əhməd

Gəncə ş. Avtozavod qəsəb

051-930-80-83

11

Zəylik kənd kitabxanası

Əlbəndova Şəbnəm Əsgər

Gəncə şəhəri Alminium yataqxanası

050-679-52-88

12

Bağırsaq kənd kitabxanası

Kazımova Kəmalə Hüseyn

Samux r. Alıuşağı

050-578-67-38

13

Aşağı Geşdək kənd kitabxanası

Ələkbərova Həmidə Osman

Gəncə şəhəri Alminium yataqxanası

 

14

Soyuqbulaq kənd kitabxanası

Hüseynov Tofiq Səttar

Bakı ş. Masazır qəs. X.Natavan küçəsi mən 10

050-674-13-83

15

Çıraq kənd kitabxanası

Səlimova Bahar Surxay

Bakı ş. Xırdalan qəsəbəsi

055-358-55-57

16

Qaraxançallı kənd kitabxanası

İbrahimova Həvva Möhübbət

Mingəçevir ş. Yeni məhəllə

051-901-93-86

17

Daşbulaq kənd kitabxanası

Nadirova Gülnar Məhəmməd

Gəncə ş. ADAU-6 ətrafı

070-906-01-20

18

Seyidlər kənd kitabxanası

Həsənova Kifayət Oruc

Goranboy r. Veysli qəs

055-541-79-19

19

Əsrik kənd kitabxanası

Bəylərova Afət Ziyad

Mingəçevir ş. Yeni qəsəbə

051-598-40-15

20

Boyaqlı kənd kitabxanası

Abbasova Zöhrə Vəli

Göygöl r. Yeni Zod

050-372-79-59

21

Fətallılar kənd kitabxanası

Bayramova Rəfiqə Nəbi

Bakı ş. Nobel prospekti M.Davudova k. 31/7

050-410-37-88

22

Qaraçanlı kənd kitabxanası

Abbasova Zenfira Bəyiş

Bərdə r. Qaradağlı

050-340-68-50

23

Tövlədərəsi kənd kitabxanası

Xudaquluyeva Məlahət Nuruş

Gəncə ş. ADAU-6 ətrafı

051-786-14-01

24

Xallanlı kənd kitabxanası

Hüseynova Roza Həsən

Bakı ş. Binəqədi ray. mədən 1.korpus 43. ev156

055-444-54-04

25

Allıkənd kənd kitabxanası

Həsənova Mahirə İman

Gəncə ş. Yeni qəs

051-398-32-30

26

Çorman kənd kitabxanası

Rzayeva Minayə Sarı

Yevlax r. Meyvəçilik savxozu

050-561-78-72

27

Alçalı kənd kitabxanası

Xanlmalıyeva Qəndab Əsəd

Gəncə ş. Qocalar evi

051-476-86-71

28

Tatlar kənd kitabxanası

Kərimova Sənubər Məhəmməd

Gəncə ş. ADAU-6 ətrafı

055-766-11-09

29

Xöləzək kənd kitabxanası

Babayeva Zenfira Seyfəli

Goranboy r. Yeni qəsə.

050-460-32-77

30

Babaşlar kənd kitabxanası

İsmayılova Radə Əyyub

Bərdə r. Mehtixanlı

050-735-47-79

31

Kilsəli kənd kitabxanası

Ələsgərov Nizami Umud

Bərdə r. Qaraağac qəs.

051-303-04-02

32

Yanşaq kənd kitabxanası

Əliquliyeva Turanə İsmət

Tərtər r. Səhləbad

050-386-87-11

33

Aşağı Şurtan kənd kitabxanası

Məmişov Famil Həsən

Ağdaş r. Ləki qəs.

050-895-75-22

34

Aşağı Vəng kənd kitabxanası

Verdiyeva Kifayət Yusif

Tərtər r. Borsunlu

051-854-35-79

35

Moz Qaraçanlı kənd kitabxanası

Mədətova Gültəkin Vəli

Yevlax r. Yeni qəs.

051-776-45-00

36

Milli kənd kitabxanası

Səfərova Bəsti Əli

Bərdə r. Divanlı k.

050-339-46-27

37

Zülfüqarlı Qaragüney kənd kitabxanası

Məmmədova Şəmsiyyə İsmət

Yevlax r. Qoyun bnəsi

051-479-11-87

38

Başkənd kənd kitabxanası

Hidayətova Qaratel Qəzənfər

Gəncə ş. Avtozavod q.

055-252-73-53

39

Balaca İstisu kənd kitabxanası

Əsgərova Vüsalə Məzahir

Gəncə ş. ADAU-6 ətrafı

050-350-40-70

40

Güneypəyə kənd kitabxanası

İsgəndərova Abidə Əhəd

Gəncə ş. Yeni qəs.

055-224-88-76

41

Məmmədsəfi kənd kitabxanası

Umudov Sənani Nürəddin

Beyləqan r. Qaçaq Nəbi küç.

050-367-73-80

42

Bağırlı kənd kitabxanası

Məmmədova Məhsəti Ziyafət

Gəncə ş. ADAU-6 ətrafı

 

43

Aşağı Qılınclı kənd kitabxanası

Süleymanov Nurlan Əjdər

Bakı ş. Xırdalan qəs. A.İldırım küç

051-732-55-23

44

Zar kənd kitabxanası

Kamalov Faiq Bahadur

Mingəçevir ş. JBZ

050-648-01-06

45

Zağalar kənd kitabxanası

Mustafayev Ərşad Hidayət

Gəncə ş. Avtozavod qəs.

050-492-03-62

46

Şorbulaq kənd kitabxanası

Bağırova İlahiyyət Yusif

Mingəçevir ş. Qres qəs.

050-721-96-30

47

Baş Şurtan kənd kitabxanası

Yusifova Solmaz Yusif

Qəbələ r. Zarağan

050-671-12-61

48

Oruclu kənd kitabxanası

Fərəcov Rafiq Disməmməd

Yevlax r. Yeni qəs.

070-606-19-54

49

Zallar kənd kitabxanası

İbrahimova Sədəf Köçəri

Bakı ş.Binəqədi r. 3-cü mədən korpus 106 ev 2a

051-431-31-40

50

Yellicə kənd kitabxanası

Kamalov Möhübbət Ələsdan

Daşkəsən r. Quşçu

050-637-88-31

51

Dalqılınclı kənd kitabxanası

Süleymanova Xanım Temur

Göygöl r. Hacıməlik yeni qə

050-375-22-10

52

İstisu kənd kitabxanası

Səlimov Ramin Fazil

Gəncə ş. Dəmiryolçu yat

055-883-90-44

53

Aşağı Ayrım kənd kitabxanası

Abbasova Pərvanə Səməndər

Göygöl r. 2 saylı internat

051-518-91-75

54

Quzeyçirkin kənd kitabxanası

İbrahimova Zümrüd  Salman

Yevlax r. Mal binəsi

050-633-51-40

55

Hacıkənd kənd kitabxanası

İsgəndərov Nəvai Şirin

Bərdə r. Çəmənli

050-324-92-10

56

İmambinəsi kənd kitabxanası

Əliyeva Yeganə Məhəmməd

Bərdə r. RTS binası

055-930-54-60

57

Təkəqaya kənd kitabxanası

Orucova Fiqura Məhəmməd

 

050-754-54-63

58

Laçın kənd kitabxanası

Hüseynova  Səfayə Əli

Gəncə.ş.Asvaltzavodun binası

 

59

Mərcimək kənd kitabxanası

İmanova Raya Əhliyyət

Göygöl.r.Çaykənd kəndi

070-601-10-44

60

Cəmilli kənd kitabxanası

Əlbəndova Sürayyə Valeh

Gəncə ş. Avtozavod q.

050-663-39-30

61

Sarıdaş kənd kitabxanası

Bayramova Nazanı Yunis

Gəncə ş. Yeni qəs.

050-660-51-52

62

Təzəkənd kənd kitabxanası

Zeynalova Məhbubə Əliş

Göygöl r. Çaykənd

050-640-41-53

63

Şaplar kənd kitabxanası

Tağıyeva Nübar Qoşqar

Gəncə ş. ADAU-6 ətrafı

077-539-32-98

64

Almalıq kənd kitabxanası

Mehrəliyev Adil Məhəmməd

Tərtər r. 1 nömrəli mək

051-326-15-08

65

Qanlıkənd kənd kitabxanası

Həsənov Şövkət Telman

Goranboy r. Veysli qəs.

050-331-53-96

66

Ağyataq kənd kitabxanası

Kərimov Saləddin Sovet

Tərtər r. Düyərli k

050-473-71-13

67

1-ci milli kənd kitabxanası

Bayramova Sevda Qərib

Daşkəsən r. Bayan k.

050-529-65-20

68

Çopurlu kənd kitabxanası

Tağıyeva Natəvan Rafael

Samux r. Alıuşağı

050-395-80-29

69

Böyükdüz kənd kitabxanası

Bayramov Ceyhun Ziyəddin

Bərdə r. Qaraağac

050356-85-53

 

 

70

Bozbellər kənd kitabxanası

İsgəndərova Mələksuma Məmmədrza

Goranboy r. Veysli qəs

050-403-80-12

71

Zülfüqarlı kənd kitabxanası

Allahverdiyeva Sakibə Bəxti

Gəncə ş. ADAU-6 ətrafı

051-740-41-25

72

Moz kənd kitabxanası

Həşimova Könül Zahid

Bərdə r. Alıçadır

050-404-08-03

73

İlyaslar kənd kitabxanası

İsgəndərova Dürdanə Heydər

Goranboy r. Veyisli qə.

050-595-96-29

74

Almalı kənd kitabxanası

Nəcəfova Zenfira Nemət

Gəncə ş. Poçt qəs

050-631-34-91

75

Ağcakənd kənd kitabxanası

Salmanova Sədaqət Əli

Yevlax r. Torqun binası

050-580-77-16

76

Çaykənd kənd kitabxanası

Hüseynova Könül Tofiq

Gəncə ş. Qaçaq Nəbi k. ev14

051-456-60-55

77

Abdullauşağı kənd kitabxanası

Məmmədova Mehparə Möhübbət

Gəncə ş. ADAU-6 ətrafı

051-714-17-90

78

Yuxarı Vəng kənd kitabxanası

Cabbarov Şaiq Mahmud

Gəncə ş. Yeni qə

050-330-66-82

79

Zərqulu kənd kitabxanası

Orucova Aynuriyyə Gəray

Yevlax r. Yeni qəs.

050-788-00-93

80

Nəcəfalı kənd kitabxanası

Əliyev Murad Fəzail

Yevlax r. Yeni qəs

055-493-13-61

81

Comərd Qaragüney kənd kitabxanası

Muxtarova Minayə Hilal

Gəncə ş. ADAU-6 ətrafı

050-302-06-09

82

Kərəmli kənd kitabxanası

Alıyeva Kəmalə Baba

Goranboy r. qaraçinar

051-398-98-17

83

Günəşli kənd kitabxanası

Sadıqova Sevil Oruc

Gəncə şəhəri ADAU-6 ətrafı

050-679-52-88

84

Aşıq Şəmşir adına Kəlbəcər rayon mədəniyyət evi

Bayramov Akif Şəmsəddin

Gəncə şəhər Gülüstan qəsəbəsi ADAU-nı 6-saylı yataqxanası

050-331-53-98

85

Cəmilli kənd mədəniyyət evi

Əliyeva Nüşabə Əbdüləli

Goranboy rayonu Veysli kənd qəsəbəsi

050-895-18-34

86

Dəmirçidam kənd mədəniyyət evi

Qurbanova Gözəl İsmayıl

Gəncə şəhəri Avtozavodun yataqxanası

055-594-99-32

87

Günəşli kənd mədəniyyət evi

Hüseynov Aqil Əjdər

Gəncə şəhər Gülüstan qəsəbəsi ADAU-nı 6-saylı yataqxanası

055-800-32-97

88

Şaplar kənd mədəniyyət evi

Cabbarov Vidadi Tahir

Bərdə rayon Xamtorpaq Yeni qəsəbə

050-667-58-70

89

Oruclu kənd mədəniyyət evi

Mustafayev Musa Qurbanalı

Yevlax rayonu Yeni qəsəbə

050-579-26-07

 

90.2 KB